بررسی علت صدای شیر آب اهرمی و روش رفع آن
علت صدای شیر آب اهرمی معمولا به چند عامل اصلی از جمله، فشار بسیار بالای آب ورودی، پدیده مخرب “ضربه قوچ” (کوبیدن لوله ها)، یا فرسودگی قطعه داخلی یعنی کارتریج بازمی گردد. این اصوات صرفا یک مزاحمت صوتی نیستند، بلکه هشداری جدی درباره وجود نقص فنی در سیستم لوله کشی یا خود شیر آب به شمار می روند. مشکلات دیگری مانند رسوب گرفتن توری آبفشان (پرلاتور) یا وجود هوا در لوله ها نیز می توانند عامل این صداها باشند.
منشا صداهای غیرعادی در شیرآلات و سیستم لوله کشی
جریان آرام آب صدایی ملایم و طبیعی دارد که بخشی از زندگی روزمره به شمار می آید. اما گاهی اوقات، شیرآلات منزل صداهای ناخوشایندی از اصوات غیرمنتظره مانند تق تق، سوت یا لرزش های شدید ایجاد می کنند. این صداها صرفا یک مزاحمت صوتی نیستند؛ بلکه علائم هشداردهنده ای محسوب می شوند که از وجود یک نقص فنی در سیستم لوله کشی یا خود شیر آب خبر می دهند.
بسیاری گمان می برند که این اصوات تنها به خود شیر وابسته اند و مثلا با چک کردن قیمت شیر دستشویی و تعویض آن به سادگی رفع می شوند، در حالی که منشا مشکل می تواند در اعماق سیستم لوله کشی ساختمان نهفته باشد. هر صدایی یک پیام مشخص را می رساند؛ صدای کوبیدن بلند از صدای سوت ممتد تمایز می یابد و هرکدام به یک ایراد خاص برمی گردند.
12 عامل اصلی و علت صدای شیر آب اهرمی
صداهای مزاحم شیرآلات دلایل متعددی دارند که از ایرادات جزئی تا مشکلات ساختاری در لوله کشی را در بر می گیرند. فرقی نمی کند شیر آب شما قدیمی است یا به تازگی آن را از یک مرکز معتبر مانند نمایندگی شیرآلات شیذر در مشهد تهیه کرده باشید؛ در هر صورت، بروز این صداها نشانه ای از یک مشکل خواهد بود. در ادامه، به بررسی دوازده عامل اصلی که می توانند علت صدای شیر آب اهرمی باشند، می پردازیم.
۱. پدیده ضربه قوچ آب
یکی از شناخته شده ترین دلایل ایجاد صدای بلند و کوبنده در لوله ها، پدیده ای فیزیکی موسوم به “ضربه قوچ” یا چکش آبی است. آب در حال حرکت درون لوله ها، انرژی جنبشی دارد. وقتی شما اهرم شیر آب را به سرعت می بندید، جریان آب به طور ناگهانی متوقف می شود. این توقف آنی، انرژی جنبشی آب را به یک موج فشار قدرتمند تبدیل می کند که در جهت عکس در طول لوله جریان می یابد و به دیواره های آن ضربه می زند.
روش رفع مشکل
برای کنترل صدای کوبنده ناشی از ضربه قوچ، می توانید اقدامات زیر را انجام دهید.
- شیر را آرام ببندید: این ساده ترین اقدام است. شیرهای اهرمی به دلیل عملکرد سریعشان، بیشتر باعث ضربه قوچ می شوند. با بستن آرام اهرم، به آب فرصت می دهید تا سرعت خود را به تدریج کم کند.
- ضربه گیر نصب کنید: ضربه گیرها (Water Hammer Arrestor) قطعاتی هستند که روی لوله ها نصب می شوند و دارای یک محفظه هوا یا فنر می باشند. این قطعات موج فشار ناگهانی را جذب می کنند و از آسیب به سیستم جلوگیری می نمایند. نصب آن ها معمولاً به تخصص یک لوله کش احتیاج دارد.
- لوله ها را محکم کنید: گاهی لوله ها در داخل دیوار به درستی مهار نشده اند. محکم کردن بست های لوله در نقاط قابل دسترس (مانند زیرزمین) می تواند لرزش و صدای ناشی از آن را کاهش دهد.
شیر روشویی شیذر مدل آترینا
شروع قیمت از 7,512,000 تومان
شیر ظرفشویی شیذر مدل مینیاتور
شیر ظرفشویی شیذر مدل اسمارت
شروع قیمت از 6,752,000 تومان
شیر روشویی مدل زئوس سنی
شروع قیمت از 0 تومان۲. فشار بیش از حد استاندارد آب ورودی
فشار آب ورودی به ساختمان باید در یک محدوده معین قرار بگیرد که معمولاً بین 40 تا 80 پوند بر اینچ مربع (PSI) تعریف می شود. اگر فشار آب از این مقدار تجاوز کند، جریان آب درون لوله ها و شیرالات ساختمان بسیار آشفته و پرسرعت خواهد بود. این تلاطم، لرزش شدید لوله ها و قطعات داخلی شیر را در پی دارد و صداهایی مانند لرزش ممتد، وزوز یا تق تق ایجاد می نماید. فشار بالای آب نه تنها علت صدای شیر آب اهرمی به شمار می رود، بلکه عمر مفید تمام تجهیزات متصل به سیستم آبرسانی، از جمله ماشین لباسشویی و آبگرمکن را نیز کاهش می دهد.
نحوه رفع مشکل
برای کنترل و تنظیم فشار آب ورودی مراحل زیر را انجام دهید.
- یک فشارسنج ساده تهیه کنید که به سرشیلنگی متصل می شود.
- آن را به نزدیک ترین شیر آب به کنتور (معمولاً شیر حیاط) وصل کنید.
- شیر را باز کنید و عدد فشار را بخوانید. اگر فشار بالاتر از 80 (PSI) بود، بیش از حد استاندارد است.
- در این حالت، نصب یک شیر کاهنده فشار (PRV) بعد از کنتور اصلی، بهترین اقدام است. این کار باید توسط یک تاسیسات کار حرفه ای انجام گیرد.
۳. انبساط لوله ها در اثر تغییرات دمای آب
این مشکل اغلب هنگام استفاده از آب گرم رخ می دهد. لوله ها، به ویژه لوله های پلیمری مدرن، در برابر حرارت منبسط می شوند و طول و قطرشان افزایش می یابد. اگر هنگام نصب، فضای کافی برای این انبساط وجود نداشته باشد، لوله به دیوار، ستون ها یا بست های نگهدارنده خود برخورد می کند. این اصطکاک صدایی شبیه به غژغژ، کلیک یا تق تق پدید می آورد که با باز کردن آب گرم آغاز می گردد و تا زمان سرد شدن لوله ها باقی می ماند.
روش برطرف کردن مشکل
برای جلوگیری از این صدا، در زمان لوله کشی باید فضای اندکی برای حرکت لوله ها در نظر گرفته شود. همچنین استفاده از عایق های فومی دور لوله ها، از تماس مستقیم آن ها با اجزای سازه جلوگیری می کند و اصطکاک را به حداقل می رساند.
۴. نوسانات متغیر فشار در شبکه آبرسانی
نوسانات فشار به تغییرات ناگهانی و موقتی در شدت جریان آب اشاره دارد. این افت و خیزها ممکن است به دلیل عملکرد پمپ آب ساختمان، استفاده همزمان چند وسیله پرمصرف یا تغییرات فشار در شبکه آب شهری رخ دهند. این تغییرات ناگهانی، قطعات داخلی شیر اهرمی، به خصوص کارتریج را دچار لرزش می کنند و صداهای غیرعادی مانند سوت یا لرزش های کوتاه و متوالی به وجود می آورند.
راه حل رفع مشکل
نصب شیر کاهنده فشار می تواند این نوسانات را تا حد زیادی کنترل نماید. همچنین، مخزن های ضربه گیر کوچک نیز به جذب این شوک های کوچک و مکرر کمک می کنند و عملکرد سیستم را پایدارتر می سازند.
۵. هوای محبوس شده درون لوله ها و صدای انقطاع جریان
یک علت صدای شیر آب اهرمی، ورود هوا به سیستم لوله کشی است که اغلب پس از تعمیرات یا قطع شدن آب اصلی ساختمان اتفاق می افتد. وقتی شیر آب را باز می کنید، آب هوای محبوس شده را به بیرون می راند. این فرایند باعث ایجاد صدایی شبیه به فس فس یا پت پت می شود و جریان آب را بریده بریده و نامنظم می سازد.
اقدامات لازم برای رفع مشکل
برای خارج کردن هوای اضافی، باید سیستم را هواگیری کرد. این کار معمولا به سادگی انجام می گیرد.
- تمام شیرهای آب خانه را باز نمایید، از بالاترین نقطه ساختمان شروع کنید.
- اجازه دهید آب برای چند دقیقه جریان یابد تا تمام هوا خارج شود و جریان یکنواخت گردد.
۶. آسیب یا گرفتگی در مسیر عبور آب
با گذشت زمان، رسوبات معدنی، زنگ زدگی یا ذرات ریز می توانند در دیواره داخلی لوله ها انباشته شوند. این تجمع مواد، قطر داخلی لوله را کاهش می دهد و مسیر عبور آب را تنگ تر می نماید. آب برای عبور از این مسیر تنگ، سرعت بیشتری پیدا می کند و این افزایش سرعت، صدایی شبیه به سوت یا خس خس به وجود می آورد. این مشکل معمولا با کاهش فشار آب در شیر مورد نظر نیز همراه است.
راه حل برطرف کردن مشکل
در موارد خفیف، شستشوی سیستم لوله کشی ممکن است بخشی از رسوبات را خارج کند. اما اگر گرفتگی شدید باشد یا لوله ها دچار فرسودگی و آسیب ساختاری شده باشند، احتمالا به بازسازی یا تعویض بخش هایی از سیستم لوله کشی احتیاج پیدا خواهید کرد.
شیر ظرفشویی شیذر مدل آترینا
شروع قیمت از 8,904,000 تومان
شیر ظرفشویی شیذر مدل یاقوت
شروع قیمت از 7,056,000 تومان
شیر ظرفشویی شیذر مدل الماس
شروع قیمت از 5,184,000 تومان
شیر روشویی مدل پرنس سنی
شروع قیمت از 0 تومان۷. تجمع رسوب معدنی بر روی توری آبفشان (پرلاتور)
پرلاتور یا آبفشان، قطعه توری مانندی است که در سر خروجی شیر آب نصب می شود و وظیفه آن ترکیب آب و هوا برای کاهش مصرف می باشد. منافذ بسیار ریز این توری به سادگی با رسوبات معدنی موجود در آب می گیرند. این گرفتگی، خروج آب را با مشکل مواجه می سازد و صدایی تیز و شبیه به فیش فیش یا سوت پدید می آورد. پرلاتور یک علت صدای شیر آب اهرمی، شمار می آید و رفع آن آسان می نماید.
نحوه رفع صدای شیر آب
برای تمیز کردن پرلاتور، کافی است آن را با دست یا یک انبردست (که دور آن پارچه پیچیده اید) باز نمایید. سپس قطعات آن را جدا کرده و با یک مسواک کهنه و مقداری سرکه سفید، رسوبات را پاک کنید. پس از تمیز کاری و نصب مجدد، صدا به کلی قطع خواهد شد.
۸. ایراد در عملکرد کارتریج یا مغزی شیر اهرمی
کارتریج، قطعه مرکزی شیر اهرمی می باشد که وظیفه کنترل جریان و دمای آب را بر عهده دارد. این قطعه دارای دیسک های سرامیکی یا پلاستیکی است که با حرکت اهرم روی هم می لغزند. فرسودگی، ترک خوردن یا تجمع رسوب در این قطعه می تواند عملکرد آن را مختل کند و باعث ایجاد صداهای مختلفی مانند جیرجیر، تق تق یا سفتی در حرکت اهرم شود.
روش رفع مشکل صدای شیر آب
اگر صدا فقط از یک شیر خاص و هنگام حرکت دادن اهرم آن شنیده می شود، به احتمال زیاد مشکل از کارتریج است. در این حالت، بهترین اقدام، تعویض کارتریج می باشد.
- ابتدا شیرهای کوچک زیر سینک (شیر پیسوار) را ببندید تا جریان آب قطع شود.
- درپوش کوچک رنگی (آبی و قرمز) روی دسته اهرمی را با نوک یک چاقو یا پیچ گوشتی کوچک خارج کنید.
- در زیر این درپوش، یک پیچ آلن قرار دارد. آن را با آچار آلن مناسب باز کنید.
- دسته اهرمی را به سمت بالا بکشید تا از بدنه شیر جدا شود.
- یک پوشش تزئینی گنبدی شکل (قالپاق) روی شیر قرار دارد. آن را با دست باز کنید.
- اکنون مهره برنجی بزرگی را می بینید که کارتریج را در جای خود نگه داشته است. آن را با آچار فرانسه باز نمایید.
- کارتریج را مستقیم به سمت بالا بیرون بکشید. به جهت قرارگیری پایه های زیر آن دقت کنید.
- داخل بدنه شیر و خود کارتریج را از هرگونه رسوب یا آلودگی تمیز کنید. می توانید کارتریج را برای مدتی در سرکه سفید قرار دهید.
- اگر کارتریج آسیب دیده یا فرسوده بود، یک کارتریج جدید دقیقا مشابه آن تهیه کنید.
- کارتریج جدید را با دقت در جای خود قرار دهید (پایه ها باید در سوراخ های کف شیر چفت شوند) و مراحل را به صورت معکوس برای بستن شیر انجام دهید.
۹. فرسودگی و استهلاک واشرها و اورینگ ها
شیرهای اهرمی برای آب بندی بخش های مختلف خود از واشرهای لاستیکی گردی به نام اورینگ (O-ring) استفاده می کنند. این اورینگ ها در اطراف کارتریج و پایه علمک شیر قرار دارند. با گذشت زمان، این قطعات لاستیکی خشک، شکننده یا فرسوده می شوند. آب هنگام عبور از کنار یک واشر آسیب دیده، دچار ارتعاش می شود و صدایی شبیه به سوت یا جیغ تولید می نماید.
نحوه از بین بردن صدای شیر آب
این مشکل نیز معمولا با تعویض اورینگ های فرسوده برطرف می گردد. هنگام تعویض کارتریج، بهتر است اورینگ های مربوط به آن را نیز همزمان تعویض کنید تا از بروز مشکلات بعدی جلوگیری به عمل آید. پیدا کردن علت صدای شیر آب اهرمی گاهی به همین سادگی صورت می گیرد.
۱۰. صدای لرزش مداوم حتی هنگام بسته بودن شیرها
اگر زمانی که تمام شیرهای خانه بسته اند، همچنان صدای لرزش یا وزوز ضعیفی از داخل دیوارها به گوش می رسد، منشا صدا به احتمال زیاد شیرآلات نیست. این صدا معمولا از آبگرمکن یا پکیج ناشی می شود. تجمع رسوبات سنگین در کف مخزن این دستگاه ها، سبب می گردد آب هنگام گرم شدن، حباب هایی تولید نماید که با فشار از میان لایه های رسوب عبور می کنند. این فرایند صدایی شبیه به جوشیدن کتری یا لرزش به وجود می آورد که در تمام سیستم لوله کشی می پیچد.
روش حل مشکل
برای رفع این مشکل، باید مخزن آبگرمکن یا مبدل پکیج به صورت دوره ای رسوب زدایی شود. این کار یک فرایند نگهداری استاندارد است که به افزایش کارایی و طول عمر دستگاه نیز کمک می کند.
۱۱. صدای اشتباهی از سیفون توالت فرنگی
گاهی اوقات منبع صدا به اشتباه تشخیص داده می شود. یک علت صدای شیر آب اهرمی که در واقع از شیر آب نیست، مربوط به سیفون توالت فرنگی می باشد. شیر پرکن داخل مخزن توالت فرنگی پس از فرسودگی می تواند هنگام پر شدن مخزن، صدایی بسیار بلند و تیز شبیه به سوت یا بوق تولید کند. از آنجایی که لوله های آب به هم متصل هستند، این صدا می تواند در نقاط دیگر خانه، مانند حمام یا آشپزخانه نیز شنیده شود.
نحوه حل مشکل
برای تشخیص، کافی است به زمان تولید صدا دقت کنید. اگر صدا فقط پس از کشیدن سیفون توالت آغاز می یابد و با پر شدن مخزن قطع می گردد، ایراد در شیر پرکن توالت قرار دارد و باید تعویض شود.
۱۲. نصب نادرست یا شل بودن بست های لوله
لوله های آب باید با استفاده از بست های مخصوص، محکم به اسکلت ساختمان متصل شوند. اگر این بست ها شل، شکسته یا با فاصله زیاد از هم نصب گشته باشند، لوله ها هنگام عبور جریان آب، آزادانه حرکت می کنند و به دیوار یا سازه های اطراف برخورد می نمایند. این برخوردها صدایی شبیه به تق تق یا کوبیدن به وجود می آورد که به خصوص در زمان باز و بسته کردن ناگهانی شیر آب به گوش می رسد.
راه از بین بردن مشکل
برای رفع این مشکل، باید لوله ها را در نقاط قابل دسترس (مانند زیرزمین یا سقف کاذب) بررسی و بست های شل را محکم کرد یا بست های جدیدی اضافه نمود. استفاده از یک لایه پلاستیکی یا فومی بین لوله و بست، لرزش را کاهش می دهد. این علت صدای شیر آب اهرمی به کیفیت اجرا و نصب اولیه سیستم لوله کشی بازمی گردد.
اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت و رفع صدای سیستم آبرسانی
با رعایت چند نکته ساده، می توان سلامت سیستم لوله کشی را حفظ کرد و از ایجاد صداهای مزاحم جلوگیری نمود. انجام سرویس های دوره ای و توجه به کیفیت قطعات، عمر مفید کل سیستم را افزایش می دهد. یکی از مهم ترین اقدامات، کنترل فشار آب ورودی است. نصب یک شیر کاهنده فشار، از کل سیستم شما در برابر تنش های اضافی محافظت می کند. همچنین، تمیز کردن منظم پرلاتور شیرها از تجمع رسوب جلوگیری می نماید. هنگام خرید شیرآلات جدید، انتخاب مدل هایی با کارتریج سرامیکی با کیفیت، دوام و عملکرد بهتری را به ارمغان می آورد.
چه زمانی برای رفع صدای شیر آب به کمک تخصصی احتیاج پیدا می کنیم؟
بسیاری از دلایل ایجاد صدا در شیرآلات، مانند تمیز کردن پرلاتور یا حتی تعویض کارتریج، با کمی دقت و ابزار ابتدایی قابل رفع می باشند. با این حال، برخی مشکلات به دانش و تجهیزات تخصصی احتیاج دارند. اگر علت صدای شیر آب اهرمی به سیستم لوله کشی اصلی مربوط می شود، بهتر است از یک متخصص کمک بگیرید. در موارد زیر، تماس با یک لوله کش حرفه ای تصمیم درستی به شمار می رود.
- زمانی که مشکل به فشار بالای آب یا پدیده ضربه قوچ مربوط می شود و نیاز به نصب شیر کاهنده فشار یا ضربه گیر دارید.
- اگر صدا از داخل دیوارها شنیده می شود و به نظر می رسد لوله ها شل شده اند یا به دلیل انبساط حرارتی ساییدگی دارند.
- وقتی که با وجود انجام تعمیرات اولیه، مشکل همچنان پابرجا است یا از تشخیص دقیق آن اطمینان ندارید.
سخن پایانی صدا دادن شیرآب های اهرمی
صداهای غیرعادی شیرآلات، هشدارهایی جدی مبنی بر وجود نقص فنی هستند. علت صدای شیر آب اهرمی اغلب ناشی از فشار بسیار بالای آب، پدیده کوبنده “ضربه قوچ” یا فرسودگی قطعه اصلی یعنی کارتریج می باشد. عوامل دیگری چون رسوب گرفتن توری آبفشان (پرلاتور)، وجود هوا در لوله ها، انبساط لوله های آب گرم یا حتی شل بودن بست های نگهدارنده لوله نیز می توانند صداهای مزاحمی ایجاد کنند. برخی از این مشکلات مانند تمیز کردن پرلاتور به سادگی قابل حل اند، اما رفع مشکلات اساسی تری مانند فشار بالای آب یا ضربه قوچ، نیازمند نصب شیر کاهنده فشار و کمک گرفتن از متخصص تاسیسات برای جلوگیری از آسیب جدی به سیستم لوله کشی است.
سوالات متداول دلیل صدای شیر اهرمی
چرا شیر آب فقط هنگام باز کردن آب گرم صدا می دهد؟
این مشکل اغلب به آبگرمکن مربوط می باشد. تجمع رسوبات زیاد در کف مخزن آبگرمکن یا تنظیم بودن دمای آن بر روی درجه بسیار بالا (نزدیک به جوش) می تواند باعث ایجاد صدا هنگام خروج آب گرم شود. همچنین، احتمال فرسودگی واشر مربوط به مسیر آب گرم در کارتریج وجود دارد.
اولین اقدام برای رفع صدای شیر اهرمی چیست؟
ساده ترین و اولین قدم، باز کردن توری سرشیر (پرلاتور) می باشد. آن را با سرکه یا یک محلول رسوب زدا تمیز کنید تا رسوبات پاک شوند. اگر صدا ادامه داشت، به احتمال زیاد مشکل از فشار بالای آب یا فرسودگی کارتریج است که در این صورت باید فشار آب تنظیم شده یا کارتریج تعویض گردد.
آیا فشار زیاد آب ساختمان باعث صدای شیر می شود؟
قطعاً. فشار آب استاندارد باید بین 40 تا 60 PSI باشد. اگر فشار آب ورودی به خانه شما بیش از حد بالا باشد (مثلاً بالای 80 PSI)، نه تنها باعث ایجاد صدای زوزه یا سوت در شیرها می شود، بلکه خطر پدیده چکش آب را افزایش داده و به کارتریج و سایر لوازم خانگی آسیب می رساند.
قیمت لوله و اتصالات فاضلابی
قیمت لوله پنج لایه
قیمت لوله تک لایه
لوله فاضلابی
خرید جامایع دیواری
قیمت شیر اهرمی توالت
قیمت شیر توکار
قیمت شیر و دوش حمام
شیر روشویی
قیمت شیر قابلمه پرکن